“Juist nu zou ik als organisatie stevig investeren in bevlogenheid”

Loopbaancoaching in tijden van crisis: hoe doe je dat? Als manager of medewerker kun je natuurlijk in je schulp kruipen en wachten tot het zware weer overdrijft. Marja den Boer, auteur van 'Doen wat je raakt', kiest de andere weg: sta je angst toe, en kies voor bevlogenheid als gids! - Door Caroline Linssen. Fotografie Wilco van Dijen.

Hoe is het met jouw loopbaan?
"Nou, ik heb onlangs de stap gezet om als zelfstandig coach, spreker en trainer verder te gaan. Er is daardoor van alles op mijn pad gekomen. Zo begeleid ik leiderschapsreizen naar Ethiopië. Dit jaar ga ik een volgend boek schrijven met angst als thema. Voor dit boek ga ik weer mensen spreken die daar lessen in kunnen aanbieden. Angst en onzekerheid fascineren me, zowel in de samenleving en als in mezelf. Angst kost veel energie omdat we er tegen vechten of het vermijden. Daardoor gaat het ons beheersen."

Hoe ga je het beste met angst om?
"Om Anaïs Nin te citeren: 'En de dag kwam toen het risico om strak in de knop te verblijven pijnlijker was dan het risico dat het zou kosten om te bloeien.' Ik geloof dat je jezelf kunt trainen om met lastige gevoelens om te gaan en te ervaren dat die heel waardevol zijn. Veel mensen ervaren diepe angst, bijvoorbeeld om dood te gaan, in armoede te belanden of een partner te verliezen. Ze stoppen die emotie weg en blokkeren daarmee tegelijk hun groei. Angst heeft nut: als je op avontuur gaat, moet je je goed voorbereiden. De kunst is om angst toe te laten en te accepteren als een deel van jezelf dat er mag zijn en waar je geen controle over hoeft te hebben. Vaak is het dan niet zo erg als je dacht. Je realiseert je dan dat je niet je angst bént maar angst hebt, en dat het een golf is die voorbij gaat.

Het helpt om je bloot te stellen aan de gevreesde situatie of die te onderzoeken. Een keer spreken met iemand die de stap buiten het bedrijf gezet heeft, of alleen op vakantie gaan om te ervaren hoe dat is. Nieuwe krachten en capaciteiten komen omhoog, je gaat weer bruisen van energie, terwijl de angst en onzekerheid er ook nog zijn. Wat ook helpt: stel jezelf de juiste vragen. Met een schuldvraag, aan jezelf of een ander, schiet je niks op. Goede vragen versterken je zelfvertrouwen: wat zit er in mij dat er voor zorgt dat ik vertrouwen mag hebben in een goede afloop? Wat ben ik aan het leren? Wat is de positieve kant van deze situatie?"

 Je geeft in 2013 trainingen over bevlogenheid bij VistaNova. Komt het onderwerp angst daarin terug?
"Dat wordt het thema van tweede dag, die je ook los kunt volgen: zelfcoaching gericht op goed omgaan met angst en onzekerheid. Deze dag gaat over risico's aangaan, je angst opzoeken en je onzekerheid aangaan. We gaan angst bekijken en heel erg uitvergroten, tot het bijna lachwekkend wordt. Hoe erg is het dan eigenlijk nog? In deze workshop leer je over de boodschap van (lastige) emoties. Je kijkt je angst en onzekerheid in de ogen en ervaart de transformerende kracht ervan. Ook leer je een aantal technieken om je zelfbewustzijn en veerkracht te vergroten, zodat je vol goede moed en met een rugzak vol inzichten naar huis gaat.

De eerste trainingsdag is een 'Durven doen wat raakt'-dag, over het onderzoeken van je verlangens en bevlogenheid. Bevlogenheid is het ervaren van veel energie, gedrevenheid en voldoening, en dat kun je leren! We zijn het een beetje afgeleerd om ons plezier te volgen. Te vaak doe je iets omdat de baas het wil, of omdat je nou toch al die studie volgt en hem moet afmaken van jezelf. Waar heb je nou intrinsiek plezier aan, en wat wil je bijdragen aan de wereld? Als je daar mee aan de slag gaat, geeft dat enorm veel voldoening. Het betekent ook risico's aangaan, omdat het vaak vraagt dat je van gebaande paden af gaat, jezelf losmaakt van zekerheden en van de verwachtingen van anderen. En je weet nog niet wat je terugkrijgt. Luisteren naar je hart heeft consequenties en die zijn onzeker. Dat is spannend, het is springen zonder dat je weet waar je zult landen. Daarvoor heb je een combinatie van analyse en intuïtie nodig."

Prominente mensen vertellen in 'Durven doen wat je raakt' dat intuïtie de gids was om hun levenskunst vorm te geven.
"We beginnen vaak met analyse maar ik denk dat het beter is bij je intuïtie te beginnen. Door eerst te ervaren wat je verlangen is en er beelden bij te ontwikkelen, krijg je een veel rijkere analyse dan wanneer je je drijfveren en doelen alleen rationeel benadert. Er zit veel onbewuste kennis in je lijf: spanning voel je in je buik, of je krijgt hartkloppingen. Ik geef daarom oefeningen waarbij je je lijf als raadgever gebruikt door je bewust te worden van de signalen die het afgeeft. Ik gebruik daarvoor simpele oefeningen als visualisaties, tekeningen, allerlei dingen waarbij je de ratio minder gebruikt."

Het is een spannende tijd voor nieuwe loopbaanperspectieven. Mensen staan voor een moeilijke keuze: zekerheid of in beweging blijven?
"Als je maar even de krant openslaat springt de angst je tegemoet. Dat fascineert me, want hoe veel anders dan een paar jaar geleden is onze wereld nou eigenlijk echt? Is de storm losgebroken in de wereld of zit die in ons? Ik zie vooral een correctie van ons leven-op-een-te-grote-voet. Het lijkt wel of we allemaal in een kramp schieten. Ook ik zie mezelf in angstscenario's al bij de voedselbank in de rij staan. Durven doen wat je raakt betekent niet dat je roekeloos moet gaan leven. Blijf wel boekhouden! Maar begin aan de andere kant: bij het geloof in wat er wel mogelijk is. De meest simpele oplossing is dat het er gewoon bij hoort om in deze tijd angstige gedachten te hebben. Het gaat er om een manier te vinden om dat gevecht met die angst te stoppen. Door er om te lachen bijvoorbeeld: pffft, ben ik me daar weer eens bang! Probeer de positieve kant van deze 'crisis' te zien: hij zet ons op scherp, zorgt voor nieuwe collectieve verbindingen en wellicht ook diepgaande veranderingen, die zonder een crisis niet mogelijk zijn."

Hoe zie jij bevlogenheid in tijden van crisis?
"Juist nu is bevlogenheid belangrijk, want bevlogen mensen staan meer in hun kracht. Ze leveren meer kwaliteit en zijn betere medewerkers en managers dan mensen die dat niet zijn. Bevlogen mensen steken anderen aan, dus voor je het weet heb je in je organisatie ineens een hele groep die zo is. Uit onderzoek blijkt dat bevlogen mensen ook weerbaarder zijn, dus als het economisch slechter gaat kunnen ze er beter tegen. Ze halen meer energie uit zichzelf. Als organisatie zou ik dus niet voor minder gaan dan bevlogenheid, en daar nu stevig in investeren. En wat je ook doet, hoe goed of slecht het ook gaat, zorg dat je contact maakt met elkaar. Het is nu heel moeilijk om een bedrijf te leiden. Als je hele pijnlijke beslissingen moet nemen, kun je beter vertellen hoe pijnlijk dat is dan dat je je terugtrekt in een hoekje. Houd een open houding naar alle kanten en heb het niet alleen over wat er gesnoeid moet worden maar ook wat je wél wilt. Welke waarden zijn belangrijk, welke stappen gaan we zetten om goed uit de crisis te komen? Een kwetsbaar persoonlijk verhaal inspireert mensen meer dan vage, politieke bewoordingen."

Hoe zie jij verbinding als het gaat om het ontwikkelen van talenten en kwaliteiten?
"Verbinding met jezelf is voor mij: hoe ervaar ik mijzelf? Zit ik op het goede spoor? Anderen zijn daarin belangrijk om je feedback te geven. Zij zijn je reisgenoten die je vertellen dat ze dit of dat bij je zien. Wat kun je nou eigenlijk alleen? We zijn zo met elkaar verbonden. Er is zo veel vrijheid om te kijken met wie je een mooie samenwerking hebt en hoe je het beste in elkaar boven haalt. Ik merk dat er soms mensen zijn met wie je zo'n goede klik hebt dat die iets toevoegt wat jij niet hebt. Als je zo iemand vindt, kan dat een boek, een bedrijf of een product opleveren. Of een nieuw traject, zoals de workshop Durven doen wat je raakt die ik nu samen met VistaNova ga aanbieden. Dat is ook een product van samenwerking!"

Meer interessante artikelen:


Delen



Interviews Terug naar inspiratiepagina