Over het spanningsveld van activerend coachen
Misschien herken je het moment waarop een coachgesprek klopt. De coachee ziet helder wat belangrijk is, legt verbanden die eerder niet zichtbaar waren en voelt richting ontstaan. Er is rust, soms opluchting. En tegelijkertijd weet je als coach: dit is het begin van een volgende fase.
Tussen inzicht en duurzame verandering ligt een subtiele, maar cruciale stap. Niet omdat de coachee het niet begrijpt, maar omdat het dagelijks leven vaak sterker blijkt dan goede intenties. Oude patronen keren terug, de waan van de dag neemt het over en beweging vertraagt.
Hier ontstaat voor veel coaches een herkenbaar dilemma. Hoe activeer je zonder te trekken? Hoe nodig je uit tot beweging zonder te sturen? En hoe help je iemand om klein te beginnen, zonder het groter te maken dan nodig?
Activerend coachen richt zich precies op dit spanningsveld. Niet als losse techniek, maar als verfijning van het vak.
Niet te veel activeren, niet te weinig
Coachtrajecten leveren vaak waardevolle inzichten op. Een coachee ontdekt patronen, krijgt taal voor wat belangrijk is en ziet nieuwe mogelijkheden. Toch blijkt het in de praktijk regelmatig lastig om deze inzichten vast te houden in het dagelijks handelen.
Verandering speelt zich niet alleen in het hoofd af. Gewoontes, verwachtingen vanuit de omgeving en de dynamiek van alledag maken dat goede intenties niet automatisch leiden tot nieuw gedrag.
Activerend coachen vraagt daarom om een zorgvuldig evenwicht. Te veel activeren kan voelen als sturen of overnemen. Te weinig activeren kan ervoor zorgen dat het bij reflectie blijft en concrete beweging uitblijft.
De kern ligt in het samen onderzoeken van een passende volgende stap, waarbij het eigenaarschap nadrukkelijk bij de coachee blijft.
Van inzicht naar actie in elke coachpraktijk
Veel coaches werken met methodieken die diepgaand inzicht geven in patronen, drijfveren en richting. Dat kan een loopbaanmethodiek zijn zoals het Koersonderzoek, maar ook andere vormen van coaching waarin reflectie en betekenis centraal staan.
Wat vaak herkenbaar blijft, is het moment waarop helderheid ontstaat en tegelijkertijd nieuwe vragen opkomen. Hoe zorg je dat inzichten niet alleen begrepen worden, maar ook daadwerkelijk worden getest in het dagelijks leven? Hoe ondersteun je beweging tussen de sessies door, zonder verantwoordelijkheid over te nemen?
Activerend coachen is geen aparte fase na een traject. Het gaat om wat er tijdens het proces gebeurt, in elke sessie en juist ook tussen de sessies door.
Het klein en rekkelijk maken met agile
Een belangrijke vaardigheid voor coaches is het klein maken van actie, zonder de betekenis ervan te verliezen. Grote voornemens voelen logisch en ambitieus, maar kleine stappen maken daadwerkelijke beweging mogelijk.
Hier sluiten agile-principes op een natuurlijke manier aan bij coaching. Niet als projectmethodiek, maar als manier van werken waarin experimenteren, kleine stappen en leren onderweg centraal staan. Het gaat niet om het perfecte plan, maar om de eerstvolgende haalbare stap.
Wanneer een coachee bijvoorbeeld meer rust wil ervaren door vaker te wandelen tijdens de lunchpauze, onderzoek je niet alleen het doel, maar vooral het gedrag. Hoe kan dit gedrag zo worden vormgegeven dat de kans groter wordt dat het daadwerkelijk plaatsvindt?
Het GAST-principe kan hierbij richting geven:
- Gemakkelijk: klein en uitvoerbaar
- Aantrekkelijk: gekoppeld aan betekenis of plezier
- Sociaal: zichtbaar of samen
- Tijdsgebonden: gekoppeld aan een kansrijk moment
Zo wordt actie niet groter of ingewikkelder, maar juist haalbaar en flexibel.
Van resultaat naar leerproces
Een tweede verschuiving zit in hoe we kijken naar acties die niet direct het gewenste resultaat opleveren. Als een coachee zegt: “Er waren geen geschikte vacatures”, ligt de conclusie dat de actie niet gelukt is voor de hand.
Activerend coachen vertraagt op dat moment. Niet de vraag “is het gelukt?” staat centraal, maar: wat heb je ontdekt? Wat werkte wel? Waar liep je tegenaan? Wat vraagt bijstelling?
Inzichten uit de gedragspsychologie laten zien dat duurzame verandering ontstaat door kleine gedragingen die aansluiten bij iemands identiteit en dagelijkse context. Acties worden daarmee experimenten waaruit geleerd wordt, in plaats van succes- of faalmomenten.
Activerend coachen als verfijning van het vak
Activerend coachen betekent niet dat de coach directiever wordt. Het vraagt juist om meer precisie in het begeleiden van gedrag. De coach blijft naast de coachee staan en helpt om inzicht te vertalen naar kleine, toetsbare stappen.
Veel coaches ervaren dat deze manier van werken beweging stimuleert zonder het proces over te nemen. Het initiatief blijft bij de ander, terwijl er wél iets verandert tussen de sessies door.
Deze benadering spreekt met name ervaren coaches aan, maar blijkt ook waardevol voor HR-professionals en leidinggevenden die anderen begeleiden in ontwikkeling en gedragsverandering.
Het gaat niet om méér doen, maar om anders kijken naar actie.
Reflectievraag
Waar merk jij in je coachpraktijk dat inzicht helder is, maar beweging stokt? En wat vraagt dat van jouw rol als coach?
Wil je je verder verdiepen in activerend coachen? Bekijk dan hier de informatie over de masterclass